سردرد در دوران کودکی و سن مدرسه شایع است. تا سن ۷ سالگی ۴۰ درصد کودکان سردردهایی را داشته اند که ۵/۲ درصد سردردهای تکرار شونده غیر میگرنی و ۴/۱ درصد از نوع میگرن بوده است. تا سن ۱۵ سالگی ۷۵ درصد افراد سردردهایی داشته اند که ۷/۱۵ درصد سردردهای تنشی تکرار شونده و ۳/۵ درصد میگرن و ۵۴ درصد سردردهای غیر میگرنی معدود تکرار شونده بوده اند. ارزیابی سردرد در کودکان شبیه به بزرگسالان است. گرفتن یک تاریخچه کامل از والدین یا سایر اعضای خانواده یا پرستار کودک به خصوص در کودکان خردسال مهم بسیار مهم است. در بعضی جوانان اخذ شرح حال از خود فرزند در غیاب پدر و مادر و سپس از اعضای خانواده گاهی کمک کننده است. اطلاع از وضعیت روانی-اجتماعی فرد نیز ارزشمند است و در این راستا پاسخ به سؤالاتی از این قبیل اهمیت دارد. آیا سردردهای عود کننده و مزمن، چه اثراتی بر روی زندگی کودک گذاشته است؟ آیا کودک حین سردرد مدرسه را ترک می کند؟ آیا از انجام تکالیف منزل وامانده است؟ و یا در انجام سایر فعالیت های روزانه عاجز می شود؟ به علت شیوع بالای خانوادگی سردرد میگرن، شرح حال فامیلی نیز مهم است. وقتی که از والدین در رابطه با سردرد کودکشان سؤال می کنیم، اغلب میگرن آنها را برای اولین بار تشخیص می دهیم. یک معاینه فیزیکی و عصبی کلی نیز لازم است.

سردردهای تنشی حمله ای


شایع ترین شکل سردردهای عود کننده در کودکان و نوجوانان سردرد تنشی حمله ای است. خصوصیات اصلی این نوع سردردها، دو طرفه بودن سردرد با کیفیت فشاری و باشدت خفیف تا متوسط بوده که با فعالیت های روزمره تشدید نمی شود. مدت آن از ۳۰ دقیقه تا چندین روز طول می کشد. با وجود اینکه در این نوع سردردها تهوع وجود ندارد ولی حساسیت به نور و صدا ممکن است دیده شود. جهت درمان علامتی داروهای استامینوفن، بروفن یا ناپروکسن سدیم می توانند مؤثر باشند. مصرف مکرر این داروها، سایر داروهای علامتی و یا کافئین می تواند منجر به بروز سردردهای ناشی از قطع دارو شود. در مورد سردردهای بسیار تکرار شونده، خواب کافی، ورزش مرتب و اجتناب از کافئین احتمالاً مفید خواهد بود. در این سردردها بیوفیدبک، مدیریت استرس و ممارست در ریلاکسیشن نیز ممکن است سودمند باشد. ارزیابی روانپزشکی و روانشناختی در بعضی از کودکان مبتلا به هر نوع میگرن و سردرد که دچار مشکلات در مدرسه یا در منزل هستند و یا دچار افسردگی، استرس یا اضطراب می باشند، مفید است. اگر انقباض عضلانی شدید نیز در ایجاد بیماری دخیل باشد، دوره هایی کوتاه مدت از درمان با داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، شل کننده های عضلانی و فیزیوتراپی نیاز است و گاهی تحریک عصب از راه پوست (TENS) نیز مورد استفاده قرار می گیرد. درمان های پیشگیری کننده از سردرد مثل آمی تریپتیلین، نورتریپتلین، پاروکستین (۱۰ تا ۲۰ میلی گرم در روز) می توانند مفید باشند.

سردردهای مزمن غیر پیشرونده


سردردهای غیر میگرنی تکرار شونده در ۵/۲ درصد کودکان تا هفت سال و در ۷/۱۵درصد کودکان تا ۱۵ سال رخ می دهد. سردرد ممکن است موقع برخاستن از خواب شروع شده و در تمام روز ادامه یابد. شرح حال بیماری، معاینه و تصویر برداری از مغز- در صورت نیاز- علل ثانویه سردرد را رد می کند. عفونت مزمن سینوسهای اطراف بینی، حتی وقتی که علائم بیماری سینوس وجود نداشته باشد باید به عنوان علت سردردهای مزمن مد نظر قرار گیرد. بر اساس یافته های اختصاصی نوع سردرد بیمار می تواند در هر یک از دسته بندی های زیر قرار گیرد:

۱) سردرد تیپ تنشی مزمن.

۲) سردرد مخلوط (یعنی هر دو نوع سردرد میگرنی و تنشی را به طور مجزا داشته باشد و یا سردردها در بیمار با کیفیت هر دو نوع دیده شود).

۳) میگرن تغییر شکل یافته (یعنی سردردهای حمله ای میگرنی تبدیل به سردردهای روزانه یا تقریبا روزانه شود.

۴) سردرد واکنشی به داروها.

سردردهای واکنشی به داروهای ضد میگرن، اگر تشخیص داده شوند مهم هستند چرا که صرف قطع کردن مصرف داروهای ضد درد باعث بر طرف شدن سردرد خواهد شد. این بیماران شرح حالی از یک سردرد میگرنی و یا تنشی دارند که بدون وجود یک عامل زمینه ساز مشخص و قطعی بروز می کند. سردردها به دنبال بیماری و یا ضربه تکرار بیشتری پیدا کرده و سبب مصرف داروهای ضد درد روزانه یا تقریباً روزانه می شود. مصرف روزانه ضددردها در افراد مستعد، سبب ایجاد سردردهای یک یا دو طرفه همه روزه خواهد شد. علاوه بر آن مصرف مکرر کافئین نیز می تواند سبب سردردهای روزانه شود و یا در ایجاد آن مشارکت داشته باشد. در این بیماران سردردهای حمله ای میگرن نیز ممکن است ایجاد شود. سردردها می تواند برای ماه ها و سال ها تداوم یابد و درمان های پیشگیری کننده در این زمینه کمتر مؤثر واقع شوند. داروهایی که می توانند سبب سردرد واکنشی ناشی از دارو شوند عبارتند از: استامینوفن، بروفن و سایر داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، انواع ترکیبات دارویی محتوی این داروها (مانند بوتال بیتال)، کدئین، پروپکسی فن و ارگوتامین. در بعضی بیماران مصرف مکرر تریپتان ها نیز سبب سردردهای ریباند می شود. در یک بررسی بزرگ در کودکان ۱۷-۵ سال، تعداد روزهای داروهای ضددرد مصرف شده به طور متوسط ۸ تا ۸۴ روز بوده است. در این بررسی استامینوفن و بروفن شایع ترین داروهایی بوده اند که مورد مصرف اضافی قرار گرفته اند. قطع این داروهای ضددرد روزانه و مصرف ۱۰ میلی گرم آمی تریپتلین هر شب باعث کاهش تکرار سردرد در ۸۰ درصد موارد شده است. اگر علیرغم قطع دارو سردردها تداوم یابد و یا اگر سردردهای مزمن تیپ تنشی شکل مخلوط وجود داشته باشد، بایستی روانپزشکی و روانشناختی از نظر وجود مشکلات موجود در منزل یا مدرسه، سایر عوامل ایجاد استرس و یا افسردگی که می تواند در ایجاد سردرد دخیل باشد، انجام گیرد. در اینگونه بیماران ممکن است، بیوفیدبک، کنترل و مدیریت استرس، تمدد اعصاب و شناخت درمانی در کاهش سردردها مفید باشد. در قسمت قبلی درمانهای پیشگیری کننده مفید در مورد سردردهای تنشی مطرح شد. در بعضی از افراد مصرف دیوالپروس سدیم نیز مفید بوده است. یک برنامه درمانی سه روزه درمان با دی هیدروارگوتامین وریدی که هر ۸ روز یکبار تکرار شود را نیز در بعضی موارد مقاوم به درمان مطرح کرده اند. سردرد جدید مداوم و روزانه می تواند بدون وجود سابقه سردرد تیپ میگرن و یا تنشی تکرار شونده نیز وجود داشته باشد. در این گونه موارد سردرد در عرض کمتر از سه روز ایجاد و مستقر شده و در بسیاری از موارد علت ناشناخته است. در بعضی از افراد این سردرد نشان دهنده سندرم پس از یک بیماری ویروسی است. تشخیص مونونوکلئوز عفونی حاد به خصوص وقتی که بیمار همزمان با سردرد از درد گلو شاکی باشد و آدنوپاتی گردنی نیز داشته باشد، بایستی مد نظر قرار گیرد. تصویر بالینی معمول مونونوکلئوز عفونی به صورت ۷ روز مرحله مقدماتی است که پس از آن به مدت ۴ روز تا سه هفته بیماری به صورت حاد با علائم تب، سردرد، بی حالی، فارنژیت، لنفادنوپاتی گردنی، لوکوسیتوز مونونوکلئوز همراه با لنفوسیت های آتیپیک خونی دیده می شود. اختلال عمل کبدی گذرا به همراه بزرگی طحال و کبد ممکن است وجود داشته باشد. تست مونواسپات یا تست هتروفیل آنتی بادی مثبت است. سردردهای مزمن تربا طول مدت بیشتر نیز ممکن است با عفونت مداوم با ویروس ابشاتین بار رخ می دهد.

بیشتر بخوانید: سردردهای حاد در کودکان

 

Post Author: پایگاه مغز و اعصاب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like

درمان سردرد خوشه ای

درمان حملات حاد سردرد خوشه ای حملات حاد سردرد، دارای

روش های درمان میگرن در کودکان

پیگیری های غیر دارویی تعیین کردن و اجتناب نمودن از

انواع میگرن در کودکان

انواعی از میگرن می تواند در کودکی و سنین مدرسه