بخشی در مورد اولین و شدیدترین سردرد در بزرگسالان مورد بحث قرار گرفته است. در گروه کودکان و نوجوانان اپیدمیولوژی سردرد متفاوت است. در یک بررسی انجام شده از ۱۵۰ کودک مراجعه کرده به اورژانس با شکایت اصلی سردرد حاد تشخیص علت به ترتیب زیر بوده است: عفونت ویروسی سیستم تنفسی فوقانی در ۳۹ درصد موارد، میگرن در ۱۸ درصد موارد، سینوزیت در ۹ درصد، فارنژیت استرپتوکوکی، مننژیت ویروسی و علل ناشناخته هر کدام ۷ درصد موارد، تومور حفره خلفی مغز ۵/۲ درصد، اختلال عملکرد شنت بطن- پریتونئال ۲ درصد، خونریزی مغزی و تشنج هر کدام ۵/۰ درصد، سردرد پس از انجام پونکسیون نخاع و سردرد پس از تکان مغزی هر یک ۱ درصد موارد بوده اند. در مجموع عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی همراه با تب ۵۴ درصد موارد را شامل می شوند. مننژیت ویروسی می تواند بدون تب با گردن نرم و با معاینه عصبی طبیعی همراه باشد. در کودکان و نوجوانان خونریزی ساب آراکنوئید با منشأ پارگی آنوریسم غیر شایع است و در کمتر از ۲ درصد موارد در سنین زیر ۱۸ سال رخ می دهد. خونریزی ساب آراکنوئید بیشتر در اثر پارگی مالفورماسیون های شریانی وریدی بوجود می آید، که در دوره کودکی ۱۰ برابر شایع تراز آنوریسم دیده می شود.

آبسه مغزی


اوج شیوع سنی ابسه مغزی در کودکان در سنین ۷-۴ سال است. ۲۵ درصد این کودکان دچار بیماری مادرزادی سیانوتیک قلب همراه با شنت راست به چپ بوده که باعث انتشار هماتوژن عامل پاتولژن به مغز می شود. آبسه هایی با منشأ گوش نیز در کودکان دیده می شود. همچنین آبسه های مغزی ناشی از سینوزیت فرونتال یا اسفنوئید در کودکان ۱۰ ساله و بالاتر رخ می دهد که ناشی از نمو دیررس تر این سینوس ها می باشد. از طریق وریدهای خارج شونده عفونت از سینوس های اطراف بینی، ماستوئید و گوش میانی به مغز منتشر می شود. حدود ۷۵ درصد بیماران با آبسه مغزی شرح علائم را در مدت کمتر از ۲ هفته می دهند. علائم سه گانه کلاسیک آبسه مغزی شامل: سردرد، تب، و علائم موضعی، تنها در معدودی از بیماران دیده می شود. سردرد در ۷۵ درصد و تهوع و استفراغ در ۵۰ درصد موارد رخ می دهد. نشانه های آبسه مغزی عبارتند از تب در کمتر از ۵۰ درصد، تشنج در ۳۵ درصد، سفتی گردن ۲۵ درصد و اِدِم پاپی در ۲۵ درصد موارد.

سردردهای مزمن پیشرونده


اپیدمیولوژی

سردردهای مزمن پیشرونده نیز در کودکان و نوجوانان متفاوت از بزرگسالان است . علل آن: تومورهای مغزی، هیدروسفالی، آبسه مغزی، هماتوم، سودوتومورسربری، مالفورماسیون، پرفشاری خون و واکنش به دارو است. سودوتومورسربری ممکن است بدون اِدِم پاپی باشد. این بیماری را می توان تنها با پانکسیون مایع نخاعی و محاسبه فشار مایع مغزی نخاعی تشخیص داد. در این بخش تومورهای مغز و هیدروسفالی را مورد بحث قرار می دهیم.

تومورهای مغزی

اگر چه والدین و کودکان از سردرد به علت احتمال وجود تومور مغزی می ترسند ولی تومورهای مغزی شایع نیستند. علائم بالینی تومور مغزی بر اساس نوع و محل تومور متفاوت است. تومورهای حفره خلفی مغز که سبب هیدروسفالی می شوند می توانند سبب ربروز سردردهای کلاسیک تومورهای مغزی شوند، که با تهوع، استفراغ صبحگاهی و سردرد همراه است. سردردهای سوپراتنتوریال غیر اختصاصی ترند. در یک مطالعه در ۷۴ کودک مبتلا به تومورهای اولیه مغزی از انگلستان، سردرد در ۶۴ درصد موارد، استفراغ در ۶۵ درصد و تغییر شخصیت در ۴۷ درصد موارد ملاحظه شده است. تنها ۳۴ درصد از سردردها همیشه همراه با استفراغ بوده است و تنها در  ۲۸ درصد موارد ابتدا هنگام صبح رخ می داده است. اشتباه در تشخیص شایع بوده و در ۲۴ درصد موارد میگرن و در ۱۵ درصد موارد علل سایکولوژیک (روحی- روانی) مطرح شده است. علائم بالینی دیگری که همراه با سردرد ناشی از تومور مغزی است . متاستازهای مغزی در کودکان و نوجوانان در بیشتر موارد ناشی از تومورهای سارکوم و ژرم سِل تومور است. تومورهای اولیه مغز نیز انواعی دارد که در ۶۰ درصد موارد تحت چادرینه ای (حفره خلفی مغز)  و د ۴۰ درصد موارد فوق چادرینه ای هستند. شیوع سالانه تومورهای مغزی اطفال، ۳-۲ مورد در هر ۱۰۰۰۰۰ نفر است.

مدولوبلاستوما

مدولوبلاستوما (تومورهای نوراکتودرمال بدوی) شایع ترین تومور دوران کودکی است، که ۲۰ درصد تومورهای این دوران و ۳۰ تا ۴۰ درصد تومورهای حفره خلفی مغز را در کودکان شامل می شود. تومور ممکن در هر زمانی از زندگی حتی در بزرگسالی رخ دهد. این تومور در دهه اول بیشتر بوجود می آید و در اوج سنی ۴-۳ سال و ۱۰-۸ سال دیده می شود. مدولوبلاستوما معمولاً از ورمیس مخچه منشأ می گیرد. علائم و نشانه های آن بعلت انسداد بطن چهارم و هیدروسفالی ناشی از آن، انفیلتره شدن نسج مخچه و انتشار لپتومننژال تومور است. در موقع تشخیص، ۹۰ درصد بیماران اِدِم پاپی، سردرد، استفراغ (به خصوص استفراغ صبحگاهی) و لتارژی داشته اند. آتاکسی اغلب در ابتدای سیر بیماری وجود دارد.

آستروسایتومای مخچه ای

آستروسایتومای کلاسیک مخچه ای که از نوع پیلوسیتیک یا بطنی است یک تومور با رشد کند است که از نیمکره های مخچه ای منشأ می گیرد. آستروسایتوما، دومین تومور شایع حفره خلفی مغز (۴۰-۳۰ درصد موارد تومورهای حفره خلفی را شامل می شود) و ۲۰-۱۰ درصد تومروهای دوران کودکی مغز را تشکیل می دهد. اوج شیوع سنی این نوع تومور نیمه دوم دهه اول و نیمه اول دهه دوم زندگی است. در ابتدا علائم مخچه ای این نوع تومور ممکن است برای چند هفته تا چند ماه وجود داشته باشد. زمانی که تومور به سمت خط وسط گسترده شود سبب انسداد بطن چهارم و باعث هیدروسفالی شده در نتیجه علائم کلاسیک تومور مغز که سردرد و استفراغ صبحگاهی است حادث می شود.

گلیوم ساقه مغز

گلیوم ساقه مغز ۲۰-۱۰ درصد تومورهای مغز در دوران کودکی را شامل می شود و سومین تومور شایع حفره خلفی مغز است. سن متوسط این نوع تومور ۹-۵ سالگی است. نوع علائم بالینی تومور بستگی به محل آن دارد و علائم کلاسیک به صورت تریاد نوروپاتی کرانیال، آتاکسی و علائم تراکت های طولی است. حدود یک سوم بیماران سردرد تهوع و استفراغ دارند.

اپاندیموم

اپاندیموم ۱۰-۵ درصد تومورهای اولیه مغز کودکان را شامل می شود. در دو سوم موارد از حفره خلفی منشأ گرفته و خوش خیم هستند ولی در یک سوم موارد از سوپراتنتوریم منشأ می گیرند که معمولاً بدخیم می باشند. اپاندیموم تحت چادرینه ای از کف، سقف، یا گوشه های طرفی بن چهارم منشأ می گیرد. در اکثر تومورهای اینفراتنتوریال در هنگام تشخیص، تومور بطن سوم و چهارم را مسدود کرده و سبب هیدروسفالی و در نتیجه سردرد، تهوع و استفراغ خواهد شد. بر اساس محل تومور، اپاندیموم سوپراتنتوریال می تواند سبب یافته های عصبی موضعی (لوکال) و تشنج شود. در زمان تشخیص اکثر بیماران دچار سردرد و سایر علائم و نشانه های افزایش فشار داخل جمجمه ای می باشند.

تومورهای پینه آل

ضایعات ناحیه پینه ال مشتمل بر ژرمینوم (که ۱ درصد از تومورهای کودکان را شامل می شود) پینئوبلاستوما، نئوپلاسم گلیال، مننژیوما، لنفوما و کیستهای پینه آل هستند. رشد تومور باعث فشار بر روی کانال سیلویوس شده و سپس هیدروسفالی و د نتیجه سردرد، تهوع و استفراغ ایجاد می شود. در گیری کولیکولوس فوقانی می تواند سبب سندرم پارینود همراه با فلج در حرکات چشم به سمت بالا، عدم پاسخ مردمک به نور ولی میوز شدن آن در نگاه کردن به نزدیک و نوعی نیستاگموس شود.

کرانیو فارنژیوما

کرانیوفارنژیوما یک تومور خوش خیم در ناحیه پارسلار است. اگر چه در هر سنی می تواند رخ دهد ولی در ۵۰ درصد موارد شروع علائم زیر ۱۵ سالگی است. این تومور پس از مدولوبلاستوما وگلیوم، سومین شیوع را در بین تومورهای اولیه کودکان دارا است. نارسایی در رشد، شایع ترین تظاهر بیماری است. ۵۰ در صد بیماران از سردرد شدید و ۷۰ درصد آنها از اختلال دید در زمان بروز سایر علائم شاکی اند.

آستروسایتوما

آستروسایتوماهای سوپراتنتوریال می تواند سبب بروز علائم فوکال عصبی و تشنج شود (در حدود ۲۵ درصد موارد). گلیوم با تمایز (گرید) پایین می تواند سبب شروع بسیار تدریجی علائم شده که شامل سردرد و یا تغییرات رفتاری جزئی شود. گاهی افزایش مشکلات مدرسه ای فرد اشتباهاً به مسائل اجتماعی یا روانی ربط داده می شود. آستروسایتومای بدخیم بیشتر از همه در بزرگسالان دیده می شود.

هیدروسفالی

هیدروسفالی یک اختلال هتروژن محسوب شده و بر دو نوع است. نوع اول هیدروسفالی انسدادی یا غیر ارتباطی و نوع دوم هیدروسفالی ارتباطی نامیده می شود. نوع انسدادی یا غیر ارتباطی هیدروسفالی ناشی از انسداد مسیر مایع مغزی نخاعی در محل یا پروگزیمال به راه های خروجی بطن چهارم (سوراخ های لوشکا و ماژندی) می باشد. هیدروسفالی ارتباطی ناشی از انسداد مایع مغزی- نخاعی در سیسترین های قاعده ای فضای ساب آراکنوئید روی سطوح مغزی و یا در داخل گرانولاسیون های آراکنوئید است. علل مختلف هیدروسفالی را در کودکان و بزرگسالان نشانداده می شود. آزمایشهای تشخیصی در تعیین محل انسداد مایع مغزی نخاعی و اتیولوژی هیدروسفالی و اینکه آیا هیدروسفالی متوقف شده است یا در حال پیشرفت است کمک کننده خواهد بود.

Post Author: پایگاه مغز و اعصاب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

You may also like

درمان سردرد خوشه ای

درمان حملات حاد سردرد خوشه ای حملات حاد سردرد، دارای

روش های درمان میگرن در کودکان

پیگیری های غیر دارویی تعیین کردن و اجتناب نمودن از

انواع میگرن در کودکان

انواعی از میگرن می تواند در کودکی و سنین مدرسه